Routekaart Europese astronomie gepresenteerd
25 november 2008
Europese astronomen maken zich klaar voor schitterende toekomst
Op 25 november presenteren in Parijs de Europese astronomen hun Roadmap, 'Strategic planning for European Astronomy'. Dit document beschrijft de benodigde investeringen om de Europese astronomie de komende 20 jaar in de voorhoede van het wereldwijde astronomische onderzoek te houden. De realisatie van deze routekaart vergt een extra investering in de astronomie van 20%, zo'n 400 miljoen Euro per jaar. Dit komt neer op minder dan 1 euro per inwoner van Europa.
De roadmap kwam tot stand via het ERA-Net ASTRONET, een door de Europese commissie ondersteund samenwerkingsverband van de grootste subsidie-organisaties van Europa, waaronder de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO). De routekaart identificeert en prioriteert de mogelijke nieuwe faciliteiten en investeringen over het hele observatiespectrum, van radiogolven tot gammastraling en van zwaartekrachtsgolven tot kosmische deeltjes. Naast uitbreiding met nieuwe faciliteiten zoals de European Extremely Large Telescoop (E-ELT) en de Square Kilometre Array (SKA) hebben ook de uitbreiding van bestaande faciliteiten, onderwijs en voorlichting een plek in dit implementatieplan. Een duidelijk voorbeeld vergaande samenwerking is het voornemen alle 2 tot 4 meter telescopen te inventariseren en vervolgens zo efficiënt mogelijk te gebruiken in de toekomst.
Input
Alle Europese astronomen kregen de kans om via bijeenkomsten en/of het internetforum hun bijdrage te leveren aan dit document. Het resultaat is een plan gedragen door astronomen uit alle Europese landen. NWO Exacte Wetenschappen was een van de drijvende krachten achter het unieke overlegproces dat leidde tot het implementatieplan.
ASTRONET blijft binnen het toekomstig proces de rol van coördinator houden en zorgt voor tussentijdse evaluaties en het bijwerken van de documenten.
Gouden Eeuw
Op dit moment beleeft de astronomie een gouden eeuw aan fundamentele en spannende ontdekkingen. Europa bevindt zich in de voorhoede dankzij 50 jaar van intensieve samenwerking. Zij beheert 's werelds meest succesvolle sterrenwachten zoals de Very Large Telescope (in Chili) en de radiotelescopen in Westerbork. Tegelijkertijd blijft ze vernieuwend, zowel op aarde in bijvoorbeeld de radio-astronomie met LOFAR als met projecten in de ruimte zoals de ESA-missies Herschel en Rosetta. De Europese astronomie wil deze huidige positie behouden en verder versterken.
Aanleiding
De instrumenten voor het astronomisch onderzoek worden steeds groter en duurder. Dit was de aanleiding voor de Europese geldschieters in het astronomisch onderzoek om een breed gedragen visie- en implementatieplan te ontwikkelen. Het ingezette traject moet leiden tot betere en efficiëntere afstemming van investeringen in astronomisch onderzoek in Europa. De science vision uit 2007 zet de belangrijkste wetenschappelijke vragen op een rijtje, variërend van donkere energie tot leven op andere planeten. Het geeft een overzicht van de vereiste faciliteiten om deze onderzoeksvragen te beantwoorden. De zojuist verschenen roadmap bouwt hierop voort en geeft een duidelijke routekaart naar de gestelde doelen.
Op 8 december wordt de roadmap in Nederland gepresenteerd, tijdens het congres Parallelle Werelden van NWO Exacte Wetenschappen.
Contacten voor de pers:
Marieke Baan (NOVA), 020 525 7480 h.m.baan@uva.nl ,
Marjolein Schlarmann (NWO Exacte Wetenschappen) 070 344 0914, m.schlarmann@nwo.nl
Voor het internationale persbericht, met overzicht van de prioriteiten, de volledige Science Vison en Roadmap zie: www.astronet-eu.org.
Voor congres Parallelle Werelden zie: www.parallellewerelden.nl
